اسانس چیست اسانس ماده ای فرار است و توسط یک فرایند فیزیکی از یک گیاهی که دارای رایحه خوشی می باشد گرفته می شود اسانس حالت روغنی داشته و با نام روغن گیاهی نیز شناخته می شود و نام آنها معمولاً نام گیاهی است که روغن آن گرفته شده است به عنوان مثال روغن گل سرخ یا روغن نعنا از گیاهان گل سرخ و گیاه نعنا گرفته می شوند چنین روغن هایی را ضروری نیز می نامند زیرا تصور می شد که ذاتاً دارای بو عطر و طعم می باشند
روغن اسانس یک مایع آبگریز غلیظ حاوی مواد ترکیبات شیمیایی فرار گیاهان بوده و روغن های اسانسی نیز همچنین به روغن های فرار روغن های اسیری اترولا یا به عنوان روغن گیاهی که از آن استخراج می شوند شناخته می شوند مانند روغن میخک
نحوه پیدایش اسانس
افراد زیادی برای یافتن این عنصر پنجم دست به کار شده و مواد مختلفی را مورد آزمایش قرار دارند در این میان برخی به طرف گیاهان معطری که رایحه خوبی داشتند جلب شدند و در پی آن بودند که منبع رایحه آن را پیدا کنند آنها بر این باور بودند که عنصر پنجم همان مواد معطر گیاهان است و این مواد با روش های ابتدایی آن دوران استخراج شده و حالتی روغنی داشت و بر روی سطح آب باقی می ماند
و این موضوع سال های زیادی به همین منوال ادامه داشت در قرن شانزدهم میلادی در دوره رنسانس یک پزشک و کیمیاگر سوئیسی به نام پاراس لسوس بر روی مواد تحقیق کرده و دنبال نام مناسبی برای آنها بود و از آنجا که در زبان انگلیسی عنصر پنجم و در لاتین به نامیده می شود او با توجه به تصور پیشینیان این اسانس را عنصر پنجم تصور می کرد و به خاطر ظاهر روغنی آن آن را به سمت اسانس ها نسبت داد و با نام روغن های اسانسی یا اسانسیال اویلز نامیده شد
تاریخچه لغوی کلمه اسانس
کلمه اسانس از واژه فرانسوی اسنسک گرفته شده که به زبان فارسی نیز وارد شده است و در انگلیسی نیز با املا و تلفظ متفاوت استفاده می شود با توجه به اینکه در فارسی به جهت روابط تاریخی با فرانسه بیشتر اصطلاحات فرانسوی وارد زبان ما شده است استفاده از کلمه اسانس کاملاً معمول بوده و معادل آن اسانس است
اگر بخواهیم بیشتر در رابطه با تاریخچه اسانس بگوییم باید گفت که اسانس از لحاظ لغوی به معنای جوهر ماهیت و عنصر وجودی است و در یونان باستان نیز فلاسفان بزرگ از در آن دوران معتقد بودند که جهان هستی دارای چهار عنصر آب با اک و آتش اس و هر کدام از این عنصر ها در زبان فارسی نیز به عنوان عناصر چهار گانه شناخته می شدند
فیثاغورس و ارسطو علاوه بر این عناصر چهار گانه معتقد بودند که عنصر پنجمی نیز وجود دارد آن را و آن را اتر به معنای آسمان نامیدند
چگونه یک اسانس یک مزیت است
هنوز برای اسانس های گیاهی در زبان انگلیسی از اصطلاح اسانسیول اویل استفاده می شود ولی در زبان فارسی اسانس های گیاهی با کلمه اسانس استفاده می شود به همین جهت فرار بودن اسانس ها به آنها به آنها روغن های فرار نیز می گویند همچنین در پاره موارد به جهت اینکه ارسطو و فیثاغورث نام اسانس پنجم را اتر گذاشتند به آنها اتر روغن های اترنالی نیز می گویند که مربوط به همین مورد است
تاریخچه استفاده از اسانس
کشور مصر را می توان زادگاه واقعی روغن های اسانسی یا همان رایحه درمانی دانست که امروزه آن را می شناسیم مصریان باستان گیاهان را برای روغن به دست آوردن روغن از آنها کاشته و از آنها در آیین خود و همچنین در محصولات آرایشی و بهداشتی و اهداف دارویی استفاده می کردند همچنین در فرایند مومیایی کردن نیز از مواد معطر و رزین نیز استفاده می شد
همچنین تصور می شود که روغن های اسانسی با استفاده از چربی حیوانات با روش نوعی استخراج حلال مصنوعی در مصر آغاز شده است اما گلدان های تقدیر نیز با قدمت حدود ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح در کشور مصر یافت شده است مشهور ترین پزشک مصریان بقراط حدود ۴۶۰ میلیون سال قبل از میلاد مسیح معتقد به درمان کل بیماریا بود و ماساژ را در بسیاری از موارد به عنوان درمان تجویز می کرد
رومیان باستان نیز به نوبه خود دانش یونانی داشته و معتقد به بهداشت برای ارتقای سلامت جامعه بودند و حمام های معطر محبوبیت بسیار ویژه ای در بین یونانیان داشت و فقط در دوره رنسانس بود که آرموتراپی مجدداً مورد توجه مردم قرار گرفت و روند بازگشت آن به علم طب عامیانه غاز شد
همچنین پزشک بزرگ در آن زمان با موفقیت بزرگ در بهبود جذام از طریق عصاره گیاهان جسارت خود را به طبیبان معاصر نشان داد و اصطلاح آروماتوتراپی همانطور که امروزه شناخته می شود اولین بار توسط یک شیمی دان در سال ۱۹۳۷ میلادی انجام شد که یک عطر ساز معروف فرانسوی بود همچنین وی اعتقاد به جنبش سلامت طبیعی نداشت اما خواص روغن های اسانسی علاقه زیادی داشت
و او در سال ۱۹۱۰ میلادی او دست خود را به سختی در آزمایشگاه سوزاند و به عنوان اولین ترکیب موجود دست خود را با روغن اسطوخودوس خالص و رقیق نشده درمان کرد این موضوع نه تنها بلافاصله درد را تسکین داده بلکه به واسطه بهبود درس بدون هیچگونه عفونت یا زخم نیز می شود همچنین وی به این قضیه پی برد که مقادیر اندکی از روغن های اسانسی توسط بدن جذب شده و با مواد شیمیایی موجود در بدن ارتباط برقرار می کنند
همچنین در طول جنگ جهانی دوم نیز در نتیجه آزمایشات فرانسوی پزشکان بسیاری از سربازان آسیب دیده را با روغن های اسانسی درمان می کردند
چند نوع اسانس وجود دارد
در حال حاضر بیش از ۹۹ اسانس روغنی بر دنیا وجود داشته که هر کدام دارای رایحه منحصر به فرد و فواید و ویژگی های منحصر به فرد خود می باشند از اسانس های روغنی اغلب در رایحه درمانی استفاده شده و در واقع نوعی داروی جایگزین می باشد که از عصاره گیاهان برای افزایش سلامتی استفاده می شود اما به طور کلی اسانس هایی که در زمینه شیمیایی به فروش می رسد شامل اسانس های خوراکی اسانس های صنعتی، اسانس میوه ها، اسانس آرایشی و بهداشتی، اسانس گل ها و سایر اسانس های شیمیایی می باشد
کدام روغن ها به عنوان روغن های اسانسی شناخته می شود
روغن های اسانسی روغن های بسیار غلیظی بوده که از گیاهان معطری مانند اطوخودوس و رزماری استخراج می شوند و دود ۷۰۰ نوع گیاه مختلف دارای روغن های اسانسی مفیدی برای انسان هستند و همچنین روش های مختلفی نیز برای استخراج هر کدام از آنها وجود دارد اما یکی از رایج ترین روش ها استفاده از روش تقطیر است
روغن های اسانسی چگونه عمل می کنند
روغن های اسانسی را می توان استنشاق یا رقیق کرد و یا بر روی پوست استفاده کرد همچنین ممکن است حس بویایی شما را نیز تحریک کرده و یا هنگام جذب اثرات دارویی مختلفی داشته باشد از روغن های اسانسی بیشتر در رایحه درمانی استفاده شده و در این روش آنها را از طریق روش های مختلف استنشاق می کنند
اما به هیچ عنوان قرار نیست روغن های اسانسی بلعیده شوند و مواد موش شیمیایی موجود در روغن های اسانسی از چندین طریق با بدن شما ارتباط دارند هنگامی که بر روی پوست قرار می گیرند برخی از مواد شیمیایی گیاهی جذب بدن شما شده و تصور می شود برخی از روش های کاربردی می تواند باعث افزایش جذب روغن های اسانسی شود از جمله این روش ها می توان استفاده از گرما یا استفاده از روغن اسانسی در نقاط گرم بدن است
استشمام رایحه روغن های اسانسی نیز می تواند از طریق مختلف سیستم لیمبیک شما را تحریک کرده که بخش مهمی از مغز شما را تشکیل می دهد این منطقه در احساسات رفتار احساس بویایی و حافظه طولانی مدت نقش زیادی دارد همچنین جالب است بداند که سیستم لیمبیک در شکل گیری خاطرات شما نقش زیادی ایفا می کند و این موضوع می تواند تا حدی توضیح دهد که چرا رایحه های آشنا می توانند خاطرات یا احساسات مختلف را در ذهن شما یادآور شوند
همچنین سیستم لیمبیک در کنترل چندین عملکرد فیزیولوژی ناخود آگاه مانند تنفس، ضربان قلب و فشار خون نیز نقش داشته و به همین دلیل بسیاری از افراد ادعا دارند که روغن های اسانسی می توانند تاثیر مستقیمی بر روی فیزیک بدن شما داشته باشند
رایحه درمانی مدرن با استفاده از عصاره های گیاهان و اسانس ها
از اواخر دهه ۷۰ میلادی و اوای دهه ۸۰ میلادی علاقه به استفاده از داوهای طبیعی افزایش زیادی پیدا کرده و اخیرا افزایش نگرانی های یست محیطی باعث شده که روغن های اسانسی به محبوبیت بیشتری دست پیدا کنند و این محبوبیت به دلیل مفید بودن آنها برای سلامتی و همچنین بهبود و استفاده عمل جایگزین به عنوان برای مواد شیمیایی مضر می باشد
از جمله اسانس ها می توان به ترکیباتی مانند اسطوخودوس، بابونه رومی، گل سرخ، زوفا، وتیور، مرام، گریپ فروت، چوب درخت سرو، نعنای فلفلی، چوب صندل، ترنج، یلانگ لانگ، تی تری، گل یاس، لیمو و دیگر موارد اشاره کرد
تولید اسانس
بسیاری از روغن های اسانسه و در واقع اسانس های ضروری با کمک بخار آب تقطیر می شوند که شامل پخت و پز مواد گیاهی برای تولید بخار آن است در این فرایند از طریق آب سرد که از یک لوله عبور می کند مایعی از چگالش تشکیل شده و در دو قسمت ترکیب آب و یک ترکیب روغن ایجاد می شود
اسانس عطر چیست
اسانس عطر برگرفته از روغن های اسانسی بوده که دارای بوی قوی تر و تاثیر گذار تر می باشد
کاربرد اسانس
اسانس ها برگرفته از روغن های اسانسی بوده و در خارج از آروماتو تراپی کاربرد های مختلفی دارند و طرز استفاده از اسانس روغنی با توجه به صنعت غذای مورد استفاده متفاوت است
استفاده موضعی
استفاده موضعی از اسانس های روغنی باعث می شود که آنها از طریق پوست جذب شده و برخی از راه های روغن استفاده از روغن های اسانسی بر روی پوست شامل ماساژ دادن در مناطق مورد نظر است
پخش کردن رایحه
اسانس ها به عنوان یک پخش کننده رایحه استفاده به عنوان عطر شخصی و بسیاری از مردم از آنها برای خوشبو کردن منازل خود یا تازه کردن چیز هایی مانند لباسشویی استفاده می کنند همچنین رایحه طبیعی داشته که در محصولات آرایشی خانگی و محصولات طبیعی با کیفیت مورد استفاده قرار می گیرد
از اسانس های روغنی می توان به عنوان جایگزین ایمن و ساگار با محیط زیست برای دفع کردن حشرات مزاحم استفاده کرد و با این حال نتایج مربوط به اثر بخشی آنها متفاوت بوده و مطالعات نشان می دهد که برخی روغن ها مانند سیترونلا می توانند تا دو ساعت انواع پشه ها را از شما دور کنند همچنین زمان استفاده در ترکیب با والینین می تواند تا ۳ ساعت افزایش پیدا کند
برخی از آنها می توانند به عنوان صنعتی برای افزایش ماندگاری مواد غذایی نیز مورد استفاده قرار بگیرند
فواید اسانس برای بدن
مزایای اسانس اسطوخودوس
اسطوخودوس محبوبیت بالایی داشته و برای رفع استرس استفاده می شود همچنین در درمان بسیاری از بیماری های موضعی و ماساژ کاربرد فراوانی دارد
روغن اسانس بابونه رومی
این روغن با ترکیب سبکی از گیاهان دارویی در هنگام پخش شدن و استشمام از طریق بخار باعث آرامش اعصاب شما می شود
اسانس نعنای فلفلی
این اسانس برای تقویت انرژی و کمک به هضم غذا استفاده شده و در صنایع غذایی برای ساخت انواع شکلات و آدامس استفاده می شود
اسانس چوب صندل
اسانس چوب صندل باعث افزایش آرامش و تمرکز شما شده و در ساخت انواع شمع و عود استفاده می شود
اسانس ترنج
اسانس ترنج گزینه عالی برای کاهش استرس و بهبود شرایط پوستی مانند اگزما بوده و در ساخت بسیاری از دارو ها مورد استفاده قرار می گیرد
اسانس گل سرخ
گل سرخ بهترین اسانس برای بهبود خلق و خو و کاهش اضطراب است و در ساخت داروهای گیاهی آرامبخش استفاده می شود
اسانس بابونه
نیز برای بهبود خلق و خو استفاده می شود
اسانس گل یلانگ یلانگ
از این اسانس برای درمان سردرد حالت تهوع و بیماری های پوستی استفاده شده و در دنیای دارو سازی نیز کاربرد فراوانی دارد
اسانس تی تری
از این اسانس برای مقابله با عفونت ها تقویت سیستم ایمنی بدن استفاده شده و در ساخت دارو ها و در علم پزشکی بای درمان بسیاری از بیماری ها استفاده می شود
اسانس گل یاس
از این اسانس برای درمان افسردگی بعد از زایمان و کاهش میل جنسی استفاده می شود
اسانس لیمو
اسانس لیمو برای هضم غذا، بهبود خلق و خو، سر درد و دیگر موارد سفارش شده و اسانس لیمو از آن دسته روغن های اساسی و ضروری است که در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد اسانس لیمو به صورت پودری و در به صورت مایع در دو گرید خوراکی و صنعتی تولید می شود